Czym jest TORCH?
Zespół TORCH jest tak naprawdę grupą chorób zakaźnych, szczególnie niebezpiecznych dla kobiet w ciąży i ich nienarodzonych dzieci. Grozi to szeregiem niebezpiecznych następstw, w tym poronieniem lub poważnym uszkodzeniem płodu.
Co wchodzi w skład TORCH?
TORCH (czyt. torcz) brzmi jak nazwa pojedynczej choroby. W rzeczywistości określenie to jest stosowane do opisu grupy chorób zakaźnych. Mówiąc o TORCH, lekarze mają na myśli m.in. toksoplazmozę, różyczkę, wirusa cytomegalii, kiłę, HIV oraz wirusa opryszczki. Innym określeniem na TORCH są wewnątrzmaciczne infekcje płodu.
Więcej informacji znajduje się na stronie internetowej HelloZdrowie.
Objawy zespołu TORCH
Nowo narodzone dzieci z zespołem TORCH cechują się znacznie niższą masą urodzeniową niż dzieci zdrowe. Jeśli nie doszło do poronienia, u dzieci mogą wykształcić się liczne wady rozwojowe, w tym upośledzenie ośrodkowego układu nerwowego, wady słuchu i wzroku czy też poważne choroby serca. Narządy wewnętrzne, takie jak śledziona czy wątroba, ulegają powiększeniu. Na skórze mogą pojawić się wybroczyny, a w badaniu krwi stwierdza się m.in. małopłytkowość, niedokrwistość oraz neutropenię.
Jakie choroby występują w TORCH?
W skład zespołu TORCH wchodzi mi.in. toksoplazmoza. To choroba wywołana przez pasożyta Toxoplasma gondii. Do zakażenia dochodzi najczęściej w momencie kontaktu z oocystami pasożyta znajdującymi się w odchodach kota lub surowym mięsie. Dostają się one do organizmu przez usta. Prawie 50% społeczeństwa jest zakażone tym pasożytem, jednak zwykle przebiega to bez żadnych widocznych objawów. Znacznie groźniejsze jest przedostanie się pasożyta przez łożysko do płodu. Wówczas istnieje około trzydziestoprocentowe ryzyko pojawienia się toksoplazmozy wrodzonej, mogącej skutkować uszkodzeniem mózgu, padaczką lub wadami wzroku.
Do innych chorób wchodzących w skład zespołu TORCH należy również HIV, syfilis, ospa wietrzna, różyczka oraz rumień zakaźny. W przypadku wirusa HIV jego przedostanie się do płodu grozi opóźnieniem wzrostu, powiększeniem węzłów chłonnych oraz zapaleniem płuc. Kobieta w ciąży zakażona wirusem HIV musi przejść leczenie przeciwko rotawirusom. Zmniejsza to ryzyko przeniesienia infekcji na płód. 75% zakażonych syfilisem kobiet spodziewających się dziecka przekaże bakterię potomstwu. Wiele niemowląt z syfilisem wrodzonym może nie przeżyć pierwszych tygodni życia. Ponadto, dochodzi u nich do upośledzenia układu nerwowego, ślepoty, głuchoty oraz zapalenia opon mózgowych. Jeśli więc ciężarna zakażona jest syfilisem, konieczne staje się podjęcie antybiotykoterapii. Rumień zakaźny wywoływany jest przez parwowirusa. To stosunkowo rzadka choroba, której jednym z objawów może być poważna niedokrwistość. Ospa wietrzna u niemowląt może powodować chorobę wieńcową, jednak ryzyko jej przeniesienia na płód wynosi jedynie 2%.
Różyczka stanowi jedną z najgroźniejszych dla ciężarnych chorób, szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży, gdyż może powodować poronienie. Grozi wieloma wadami rozwojowymi, dlatego konieczne jest zbadanie poziomu przeciwciał tuż przed planowaną ciążą. Jeśli nie ma się przeciwciał, należy wykonać odpowiednie szczepienie i przez kolejne trzy miesiące nie powinno się zachodzić w ciążę. Kobieta, która przechodziła w dzieciństwie tę chorobę, ma w organizmie przeciwciała IgG i nie musi ponownie się szczepić.
Diagnostyka i leczenie zespołu TORCH
Diagnostykę zespołu TORCH zaleca się przede wszystkim kobietom planującym dziecko. Objawy zakażeń dla matki mogą nie być znaczące, ale stanowią duże ryzyko dla dziecka. Lekarze apelują, żeby na kilka miesięcy przed planowanym zapłodnieniem wykonać szereg testów z krwi na obecność określonych przeciwciał. Większość infekcji występujących w zespole TORCH standardowo leczy się antybiotykami. Ważne jest jednak, aby wdrożyć terapię na wczesnym etapie, gdyż daje to najlepsze efekty. W przypadku różyczki konieczna jest profilaktyka, czyli szczepienia ochronne.
