Jesienna mgła wraca. Dla kierowców problem, dla przyrody ważne zjawisko
Zaczynają się typowe jesienne poranki z chłodem, wilgocią i mgłą. Najbliższej nocy widzialność może miejscami spaść poniżej 200 metrów. IMGW wydał ostrzeżenie pierwszego stopnia. Dla kierowców to poważne utrudnienie, ale z punktu widzenia przyrody mgła nie jest wyłącznie zjawiskiem negatywnym.
Ostrzeżenie obowiązuje od godz. 22:00 w niedzielę, 4.10.2026 r., do godz. 9:00 w poniedziałek, 5.10.2026 r. Prawdopodobieństwo wystąpienia gęstej mgły IMGW określił na 80 procent.
Synoptycy prognozują, że miejscami widzialność może spaść poniżej 200 metrów. To oznacza trudniejsze warunki przede wszystkim dla kierowców. Jesienny poranny wyjazd do pracy czy szkoły może więc wymagać większej ostrożności i wolniejszej jazdy.
Mgła to nie tylko problem na drodze
Mgła powstaje, gdy zawarta w powietrzu para wodna skrapla się w bardzo drobne krople zawieszone tuż nad powierzchnią ziemi. To właśnie one ograniczają widoczność.
Dla transportu jest to bezsprzecznie utrudnienie. Słabsza widoczność zwiększa ryzyko na drogach, może wpływać na ruch lotniczy i powodować opóźnienia w transporcie.
Z punktu widzenia przyrody obraz wygląda jednak inaczej. Woda zawarta we mgle może osadzać się na liściach, igłach, gałęziach i innych powierzchniach roślin. Sama obecność mgły zwiększa również wilgotność powietrza i może ograniczać tempo utraty wody przez rośliny.
Nie oznacza to oczywiście, że mgła zastępuje deszcz. Jej znaczenie zależy od rodzaju ekosystemu i lokalnych warunków, ale może być dodatkowym elementem bilansu wodnego i lokalnego mikroklimatu.
Prof. Chojnicki: rzeki pokazują zmiany klimatu
O znaczeniu wody w zmieniającym się klimacie wielokrotnie mówi prof. Bogdan Chojnicki z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
W materiale TVN24 opublikowanym 7.08.2026 r. klimatolog komentował bardzo niskie poziomy wody w polskich rzekach. Zwracał uwagę, że duże rzeki pokazują skutki zmian klimatu, ponieważ integrują to, co dzieje się na dużym obszarze.
Profesor wskazywał również na prostą zależność pomiędzy temperaturą, parowaniem i ilością dostępnej wody. Jeżeli temperatura rośnie, zwiększa się parowanie. Jeżeli jednocześnie suma opadów nie rośnie w podobnym tempie, bilans wodny staje się coraz mniej korzystny.
Prof. Chojnicki mówił też o znaczeniu zatrzymywania wody w krajobrazie. W materiale Lasów Państwowych z 12.08.2025 r. wyjaśniał rolę mokradeł w łagodzeniu skutków zmian klimatu. Obszary podmokłe magazynują wodę i pomagają stabilizować lokalny mikroklimat.
Nie jest to wypowiedź dotycząca bezpośrednio mgły, ale dobrze pokazuje szerszy kontekst znaczenia wilgoci i zatrzymywania wody w środowisku.
Mgieł w Polsce rzeczywiście ubywa
Co ciekawe, przekonanie, że dawniej mglistych dni było więcej, znajduje potwierdzenie w badaniach naukowych.
W 2025 roku w czasopiśmie „International Journal of Climatology” ukazała się praca Olgi Zawadzkiej-Manko i Krzysztofa M. Markowicza z Instytutu Geofizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Naukowcy przeanalizowali występowanie mgieł w Polsce w latach 1973-2020.
Badanie oparto m.in. na pomiarach IMGW-PIB. Wyniki pokazały regionalne różnice, ale generalnie w wielu częściach Polski liczba dni z mgłą spadała. Po 1990 roku skracał się również średni czas trwania mgły, o około 0,45 godziny na dekadę.
Badacze wykazali także silną ujemną zależność między temperaturą a liczbą dni z mgłą. Oznacza to, że wyższym temperaturom statystycznie towarzyszyło mniej dni z mgłą.
Nie można jednak powiedzieć, że jedyną przyczyną zanikania mgieł jest globalne ocieplenie. Znaczenie mają również wilgotność, wiatr, lokalne warunki terenowe oraz skład atmosfery.
Czy zatem powinniśmy cieszyć się z mgły?
Z perspektywy kierowcy jadącego rano do pracy zdecydowanie trudno się z niej cieszyć. Przy widzialności spadającej poniżej 200 metrów najważniejsze jest bezpieczeństwo.
Z punktu widzenia przyrody sprawa jest bardziej złożona. Mgła jest naturalnym elementem obiegu wody. Zwiększa wilgotność powietrza, zwilża powierzchnię roślin i może ograniczać tempo wysychania ich otoczenia.
W warunkach coraz większych problemów z bilansem wodnym warto więc patrzeć na jesienną mgłę nie tylko jak na przeszkodę na drodze. Jest również częścią naturalnych procesów zachodzących w atmosferze i przyrodzie.
Szybkie podsumowanie
Zjawisko: gęsta mgła
Stopień ostrzeżenia: 1
Prawdopodobieństwo: 80%
Od: 4.10.2026 r., godz. 22:00
Do: 5.10.2026 r., godz. 9:00
Widzialność: miejscami poniżej 200 metrów
Źródła
IMGW-PIB – ostrzeżenie meteorologiczne dotyczące gęstej mgły.
TVN24, 7.08.2026 r.
„Profesor Chojnicki: rzeki pokazują pewne podsumowanie zmiany klimatu, która odbywa się na naszych oczach”
https://tvn24.pl/tvnmeteo/polska/upaly-w-polsce-klimatolog-prof-bogdan-chojnicki-o-wplywie-zmian-klimatu-st9178100
Lasy Państwowe, 12.08.2025 r.
„Bagna mają moc #1. Rola bagien w łagodzeniu skutków zmian klimatu – prof. Bogdan Chojnicki”
https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/wideo/telewizja-lasow-panstwowych/wideo/bagna-maja-moc-1-rola-bagien-w-lagodzeniu-skutkow-zmian-klimatu-prof-bogdan-chojnicki
Olga Zawadzka-Manko, Krzysztof M. Markowicz, „Long-Term Variability of Fog in Poland”, International Journal of Climatology, 17.02.2025 r.
https://rmets.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/joc.8784
