Na czym polega liofilizacja? Czy liofilizowana żywność jest zdrowa?

Proces liofilizacji został wymyślony już kilkadziesiąt lat temu. Jednak dopiero niedawno produkty poddane temu zabiegowi stały się dostępne dla każdego. Liofilizacja jest sposobem na uzyskanie lekkich produktów spożywczych o wyjątkowo długim okresie przydatności do spożycia. Na czym to polega i jakie ma zalety?

Najpopularniejszymi produktami liofilizowanymi, dostępnymi coraz powszechniej w sklepach są owoce, warzywa i stworzone na ich bazie przekąski. Osoby szczególnie zainteresowane tego typu posiłkami, zwłaszcza sportowcy i podróżnicy, bez większych problemów mogą znaleźć również różnego rodzaju dania gotowe oraz liofilizaty w formie proszku, które idealnie nadają się jako dodatek do koktajlu. Czym różnią się one od produktów suszonych czy mających kiepską renomę dań instant? 

Zalety i wady produktów liofilizowanych

Liofilizacja to najlepszy ze znanych obecnie sposobów na zachowanie wartości odżywczych oraz smaku i aromatu w produktach przeznaczonych do długiego przechowywania. Proces ten powoduje m.in. najniższy poziom utleniania się witaminy C w warzywach i owocach w porównaniu z tradycyjnym suszeniem, mrożeniem czy konserwowaniem na gorąco. Można w ten sposób utrwalać również dania gotowe – w tym temacie ekspertem jest polska firma LyoFood, która doprowadziła do perfekcji tworzenie smacznych i pożywnych posiłków bez dodatku konserwantów. Dzięki ekstremalnie niskiej zawartości wody produkty liofilizowane są bardzo odporne na psucie, w związku z czym można je bezpiecznie jeść nawet po 5 latach od daty produkcji. Jakie wady ma liofilizacja? Jest to proces trwający dłużej niż inne metody i jest też dużo droższy. Po otwarciu opakowania produkty szybko chłoną wilgoć z otoczenia, więc jeśli jest się fanem chrupiących liofilizowanych owoców, trzeba je spożyć dość szybko – zostawione na wierzchu często tracą chrupkość już po kilkudziesięciu minutach.

Na czym polega proces liofilizacji?

Proces liofilizacji bywa nazywany suszeniem mrozem. Produkty poddaje się najpierw mrożeniu w temperaturze nawet -80 stopni Celsjusza, a następnie działaniu obniżonego ciśnienia, co powoduje „wyciąganie” z nich wilgoci w postaci pary wodnej. Przekształcanie wody z formy stałej (lód) bezpośrednio do formy gazowej (para wodna) nazywa się sublimacją. Później podwyższa się temperaturę do maksymalnie 0 stopni i przeprowadza dodatkowe suszenie, by na koniec w produkcie zostało zaledwie 1 – 4% wody. Gotowe liofilizaty pakuje się zwykle w atmosferze ochronnej z użyciem azotu, co dodatkowo ogranicza utlenianie cennych składników bioaktywnych.

Dla kogo są produkty liofilizowane?

Liofilizaty to produkty dla każdego. Ze względu na niską wagę i wygodę przygotowania posiłku najchętniej korzystają z nich alpiniści, podróżnicy, żeglarze i turyści, jednak nic nie stoi na przeszkodzie, żeby jeść je również w warunkach domowych. Liofilizowane owoce i batoniki sprawdzają się też jako zdrowa szkolna przekąska dla dziecka, która nie stanowi dodatkowego obciążenia w plecaku.