Śnieg to naturalna mapa życia lasu. Wystarczy krótki spacer, by odkryć tropy dzikich zwierząt – jelenia, sarny, lisa, zająca, a nawet wilka. Leśnicy zachęcają do zimowych obserwacji, ale przypominają: nie płoszmy zwierząt – to dla nich trudny czas.
Tropienie zimą – leśna lekcja przyrody
Zima to doskonały moment, by uczyć się rozpoznawania tropów. Świeży śnieg dokładnie oddaje kształt łap, racic i pazurów. Wystarczy chwila uwagi, by rozróżnić, kto przed nami wędrował.
Leśnicy przypominają, że dzikie zwierzęta w tym okresie oszczędzają energię. Każde spłoszenie to dla nich niepotrzebny wysiłek, który może skończyć się wychłodzeniem lub śmiercią. Dlatego spacerując po lesie, trzymajmy psy na smyczy i zachowujmy ciszę.
DZIK I JELEŃ SZLACHETNY
Tropy tych zwierząt są do siebie zbliżone – spotkamy je głównie w głębi lasu.
-
Dzik zostawia szerokie racice (5–8 cm długości, 4–6 cm szerokości). Ich kształt przypomina literę V, a odcisk szpil (boczne raciczki) jest wyraźny. Kroki są krótsze – ok. 80 cm.
-
Jeleń szlachetny ma bardziej owalny trop (ok. 8,5 × 7 cm). Racice układają się łukowato, a szpile widać tylko na miękkim podłożu lub przy szybkim biegu.
SARNA
Najczęściej tropy sarny znajdziemy na granicy pól i lasów.
-
Długość tropu: 4,5–5 cm, szerokość: 3–4 cm.
-
Racice są węższe i bardziej zwarte niż u jelenia.
-
Przy spokojnym stępie odciski są równe, w galopie – szpile odchylają się szerzej.
Długość kroku wynosi zazwyczaj 60–80 cm.
LIS
Lisie ślady łatwo pomylić z psimi, ale mają charakterystyczny, „uporządkowany” układ.
-
Trop: 5 cm długości, 3 cm szerokości, kształt elipsy z trójkątną opuszką.
-
Widać wyraźnie pazury, a palce przylegają do siebie.
-
W chodzie lis sznuruje – jego tropy układają się w jedną prostą linię.
ZAJĄC SZARAK
Tropy zająca najłatwiej zobaczyć na łąkach i polach.
-
Pojedynczy odcisk ma 5 cm długości i 3 cm szerokości.
-
Układ tropów tzw. czwórkowy – dwie mniejsze przednie łapy, a za nimi dwie większe tylne.
-
Odległość między grupami tropów może wynosić nawet 2 metry, co zdradza jego szybkie skoki.
WILK
Trop wilka często bywa mylony z psim, jednak różnice są wyraźne, zwłaszcza dla uważnego obserwatora.
-
Ślad wilka ma 8–10 cm szerokości i 10–13 cm długości.
-
Opuszki palców są symetryczne, a między nimi widać charakterystyczną literę X utworzoną przez przestrzenie między poduszkami.
-
Przednie pazury są wyraźniej odbite niż boczne, a poduszka środkowa ma sercowaty kształt.
-
Wilk porusza się bardzo oszczędnie, pozostawiając ślady w jednej linii – tzw. sznurowanie, w przeciwieństwie do psa, którego tropy układają się szerzej i chaotycznie.
Tropy wilków w Polsce można spotkać coraz częściej, zwłaszcza w dużych kompleksach leśnych – to dowód, że populacja tych drapieżników się odradza.

Szybkie podsumowanie
| Gatunek | Wielkość tropu | Kształt | Gdzie szukać | Cechy charakterystyczne |
|---|---|---|---|---|
| Dzik | 5–8 × 4–6 cm | racice otwarte w kształcie V | głęboki las | szerokie szpile, krótkie kroki |
| Jeleń | 8,5 × 7 cm | owalny | lasy mieszane | łukowaty kształt racic |
| Sarna | 4,5–5 × 3–4 cm | wąski, owalny | skraje pól i lasów | wyraźna przednia krawędź racic |
| Lis | 5 × 3 cm | eliptyczny | obrzeża lasu, pola | tropy w linii prostej, widoczne pazury |
| Zając | 5 × 3 cm | kształt litery Y | pola, łąki | układ czwórkowy, długie skoki |
| Wilk | 10–13 × 8–10 cm | wydłużony, z literą X między palcami | duże kompleksy leśne | liniowy układ tropów, sercowata poduszka |
Pliki z broszurą do pobrania:
Źródło: Lasy Państwowe, materiały edukacyjne o tropach zwierząt.

