Bezpieczeństwo żywnościowe i odporność państwa – ekspercka debata na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu

Jak zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe w obliczu kryzysów, zmian klimatycznych i niestabilności łańcuchów dostaw? O tych wyzwaniach rozmawiali uczestnicy konferencji „Bezpieczeństwo żywnościowe – nauka, technologie, odporność państwa”, która odbyła się 9 listopada w Biocentrum Uniwersytetu Przyrodniczego w  Poznaniu.

Dyskusja dotyczyła m.in. roli nauki i nowoczesnych technologii w rozwoju sektora rolno-spożywczego, suwerenności żywnościowej Unii Europejskiej oraz  przygotowania systemu dostaw żywności na sytuacje kryzysowe.

Gospodarzami wydarzenia byli prof. dr hab. Krzysztof Szoszkiewicz – Rektor Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Krzysztof Grabowski – Wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego, Krzysztof Hetman – Poseł do Parlamentu Europejskiego, Wiceprzewodniczący Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (AGRI). Konferencja zgromadziła przedstawicieli najwyższych szczebli życia publicznego, administracji państwowej, samorządu, instytucji europejskich oraz świata nauki. Wśród najważniejszych gości znaleźli się m.in. Adam Nowak – Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Paweł Wiśniewski – członek gabinetu komisarza UE ds. rolnictwa i  żywności Christophe Hansena oraz Danel Kalemba – Dyrektor Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa OT w Poznaniu.

Uczestnicy konferencji mieli okazję wysłuchać wystąpień i dyskusji poświęconych najważniejszym wyzwaniom stojącym przed współczesnym sektorem rolno-spożywczym. Rozmawiano m.in. o suwerenności żywnościowej Unii Europejskiej, nowoczesnych technologiach w rolnictwie, innowacjach wspierających produkcję żywności oraz przygotowaniach państwa na sytuacje kryzysowe, takie jak wojny, pandemie, czy zakłócenia łańcucha dostaw. Nie zabrakło również tematów związanych z rolą nauki, organów administracji i współpracy między różnymi sektorami w budowaniu odpornego systemu żywnościowego.

Miejsce dzisiejszej konferencji nie jest przypadkowe, ponieważ odbywa się w Wielkopolsce, miejscu o dużym potencjale rolniczym. Działania samorządu województwa koncentrują się nie tylko na promocji lokalnych produktów, ale również na wspieraniu produkcji, która pozwala zaspokoić potrzeby mieszkańców, a także odbiorców z innych części Polski i Unii Europejskiej. Równie istotne jest wspieranie banków żywności – choć kojarzą się one przede wszystkim z  pomocą osobom potrzebującym, ich znaczenie może być znacznie szersze. W sytuacjach kryzysowych mogą pełnić ważną funkcję logistyczną, wspierając magazynowanie i sprawną dystrybucję żywności. – mówił Krzysztof  Grabowski, Wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego

Ważną częścią wydarzenia były również wystąpienia przedstawicieli Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, m.in. prof. dr hab. Piotra Golińskiego – Prorektora ds. nauki Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, prof. UPP dr hab. Arkadiusza Sadowskiego oraz prof. dr hab. Walentego Poczty z Wydziału Ekonomicznego UPP, prof. dr hab. Adama Cieślaka, prof. dr hab. Pawła Kołodziejskiego, oraz dr hab. Mirosława Różyckiego z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach UPP. W swoich prezentacjach, opartych na wiedzy eksperckiej i dorobku badawczym, kompleksowo omówili potencjał uczelni i regionu w zapewnianiu bezpieczeństwa żywnościowego i zdrowia zwierząt w obliczu wojen i kryzysów w duchu One Health.

Podczas dyskusji zaproszeni goście odnosili się do bieżących wydarzeń polityki międzynarodowej. Europoseł Krzysztof Hetman przedstawił kluczowe kierunki działań KE w budowaniu suwerenności żywnościowej. Wiceminister Adam Nowak podkreślił, że odporność państwa to  złożona sieć powiązań między bezpieczeństwem żywnościowym, a bezpieczeństwem energetycznym, militarnym oraz cyberbezpieczeństwem. Natomiast Paweł Wiśniewski odniósł się do  prezentowanej tematyki analizując zjawiska takie jak konflikt w Ukrainie, drożejące nawozy, incydenty hakerskie w obiektach chłodniczych oraz negatywne skutki suszy i ekstremalnych zjawisk pogodowych.

W celu osiągnięcia oczekiwanego poziomu suwerenności żywnościowego kluczowe jest wzmacnianie konkretnych obszarów. W sektorze rolnictwa doskonale wykorzystaliśmy środki z KPO, które umożliwiły transformację cyfrową ośrodków doradztwa rolniczego, szkół rolniczych, instytutów badawczych, ale również samodzielnych gospodarstw. Innym przykładem pożądanych działań jest kampania Samorządu Województwa Wielkopolskiego w zakresie niemarnowania żywności. Marnując jedzenie, marnujemy również energię i wodę. Zamiast tego skupmy się na  poszukiwaniu nowych rynków zbytu, skutecznej promocji naszych produktów oraz rozwoju wysokiej jakości żywności funkcjonalnej. Przyniesie to większą efektywność finansową, a  konsumentom zapewni pełne zadowolenie i bezpieczeństwo. – mówi Adam Nowak, Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Z kolei europoseł Krzysztof Hetman w swoich wypowiedziach wielokrotnie podkreślił jak ważna jest współpraca międzynarodowa w Unii Europejskiej:

Europa musi zachować pełną samowystarczalność w strategicznym obszarze, jakim jest wytwarzanie żywności. Kluczowe znaczenie ma zagwarantowanie odpowiednich funduszy dla branży, silna wspólna polityka rolna, ochrona zarobków producentów oraz uproszczenie przepisów obciążających ich codzienną pracę. Działania te obejmują również skuteczną profilaktykę oraz zwalczanie chorób zwierząt i roślin, a także stałą troskę o wynegocjowanie stabilnych i opłacalnych kontraktów handlowych dla państw członkowskich.

W spotkaniu uczestniczyli także studenci Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu oraz przedstawiciele instytutów i organizacji rolniczych, dla których była to doskonała okazja do poznania aktualnych wyzwań branży i przyjrzenia się z bliska dyskusji o przyszłości bezpieczeństwa żywnościowego.